جناب آقای دکتر ظفرقندی
وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
با تقدیم سلام
همانطور که مستحضرید، یکی از موضوعات پیچیده مرتبط با سلامت روان، موضوع بیماران مبتلا به اختلال هویت جنسیتی است. این اختلال بسیار نادر بوده (در حدود یک در صد هزار نفر جمعیت عمومی) ولی در عین حال، ماهیت این وضعیت برانگیزانندهی حساسیت های فرهنگی و مذهبی در داخل کشور و نیز جنبههای حقوق بشری و بینالمللی در عرصهی جهانی است. در این اختلال، شناخت و احساس فرد از جنسیت زیستیاش با ذهنیت روانشناختی که از خود دارد در تضاد است. هر چند سببشناسی این وضعیت هنوز به خوبی مشخص نشده است، تلاشهای گستردهای در جهان جهت تطبیق ذهنیت روانشناختی و جنسیت زیستی صورت گرفته، و حاصل تجربه جهانی آن است که در نقطهی کنونی دانش، راهی جهت تغییر ذهنیت روانشناختی وجود نداشته و انواع اقدامات دارویی و غیر دارویی به تصدیق پژوهشهای موثق، شکست خورده و نه تنها آلام این افراد را تسکین نداده بلکه دردی بر دردهای ایشان افزوده است.
تجربهی جهانی متمایل به تطبیق جنسیت زیستی با ذهنیت روانشناختی در این افراد است و بر این مبنا راهنماهای بالینی جهت اقدامات درمانی ضروری نظیر رواندرمانی، درمان جایگزینی هورمونی و درمانهای جراحی به عنوان آخرین راه حل ممکن تدوین شده است.
در ایران از دهه ۶۰ و بر اساس فتوای حضرت امام خمینی (ره)، درمانهای معمول مورد اقبال جهانی در ایران با مجوز پزشکی قانونی قابل تجویز شدند. پس از آن و برای سالها ایران به عنوان کشوری مترقی در رویکرد به این بیماران در مجامع جهانی شناخته شده و الگوی بسیاری از کشورهای اسلامی بوده است. از سوی دیگر، معدود بیماران مبتلا هم امکان استفاده از خدمات استاندارد را داشتهاند که اگر این نبود مجبور به جستجوی درمان در ورای مرزها میبودند.
متاسفانه، در سالهای اخیر و به موازات طرح بعضی دیگر رویکردهای بنیادگرایانه در سپهر فرهنگی اجتماعی ایران، عدهی اندکی از افرادی که دانش، صلاحیت و تخصص کافی در این حیطه نداشتهاند، تلاشهایی را در جهت بازگشت شرایط به قبل از فتوای امام خمینی (ره) آغاز کردهاند که خوشبختانه تا کنون تاثیر عمده ای در نظام سلامت نداشته، هر چند خطر تفکرات غیر علمی کاملا واقعی و نزدیک است.
بر پایه توضیحات فوق، انجمن علمی روانپزشکان ایران از جنابعالی و سایر متولیان عالیرتبه درخواست و انتظار دارد تا بر حفظ مسیر فعلی در جهت تسکین آلام مبتلایان و حفظ وجهه علمی نظام سلامت در ایران با جدیت اصرار و اهتمام ورزید. مضاف بر آن، تدوین دستورالعمل کشوری که ضمن رعایت حساسیتهای فرهنگی و دینی، مطابق آخرین یافتههای جهانی در این باره بوده و توسط دانشمندان و متخصصین دانشگاهی و صاحب صلاحیت تدوین گردد به تبیین مسیر و هر چه بیشتر و یکپارچه شدن فرایندها کمک شایانی خواهد کرد.
انجمن علمی روانپزشکان ایران آمادگی خود را جهت هرگونه همراهی و همکاری در تدوین این دستورالعمل اعلام میدارد.
در پایان، شایسته میدانیم اعلام نماییم که کلیه خدمات درمانیای که در دستورالعمل فوقالذکر مورد تایید قرار خواهند گرفت، تحت پوشش بیمههای پایه قرار گیرد طرفه آنکه خدمات درمانی ضروری این بیماران در گذشته به طور کامل تحت پوشش بیمههای پایه بود که در سالهای اخیر معلق گردیده است.
از بذل توجه و حمایت شما سپاسگزارم
دکتر سید وحید شریعت
رییس انجمن علمی روانپزشکان ایران
۲۶ آبان ۱۴۰۳
